ابو القاسم راز شيرازى

288

مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )

و مىفرمايد : نازل كرديم از آسمان ، آب طاهر را كه طهارت‌دهندهء ظاهر انسان است ، و گردانيديم از آب همه چيز را زنده . پس چنان‌كه به آب زنده كرد هر چيزى را از نعمت‌هاى دنيا ، همچنين بفضل و رحمت خود حيات مىدهد قلوب و طاعات عباد را . و تقديم داشتن حضرت امام ( ع ) آيهء رحمت را بر آيهء ماء ، دليل است بر آنكه تطهير باطن به رحمت و تذكّر به آن ، اهمّ و اوجب است از تطهير ظاهر بماء . بعد مىفرمايد : تفكّر كن در صفاء آب و رقّت و لطف و طهارت و بركت او كه به سبب لطافت ، امتزاج مىيابد با همهء اشياء ، در همه چيز نفوذ مىكند به جهت تربيت كردن و حيات دادن آن چيز ، كه مىيابى به اين تفكّر ، التفات حقّ تعالى را نسبت به خود در تدبير فرمودن اشياء به حكمت ، به جهت ضروريّات تو از عين لطف و منّت . و استعمال كن آب را در تطهير اعضائى كه امر فرمود حقّ تعالى تو را به تطهير آنها . و اتيان كن به اداء كردن واجبات و مستحبّات حقّ تعالى كه به درستى كه در تحت استعمال كردن ماء در هر عضوى از اعضاء ، فوائد بسيار است هرگاه استعمال كنى به حرمت ، منفجر مىشود از براى تو چشمه‌هاى فوائد - از تربيت‌يافتگان خاصّ جناب « شيخ مجد الدّين بغدادى » سيزدهمين ركن « سلسلة الذّهب » است . بسط كلام آن جناب در بيان معارف الهى به حكم من عرف اللّه طال لسانه كم‌نظير افتاده به‌ويژه در سخن منظوم چنانچه « شيخ سعد الدّين محمود شبسترى » درباره‌اش فرموده است : مرا از شاعرى خود عار نايد * كه در صد قرن چون « عطّار » نايد سخن نثر آن جناب نيز در غايت روانى و بلاغت است چه كتاب « تذكرة الاوليا » يكى از بهترين نمونه‌هاى نثر فارسى است . ( * * ) « حسن بصرى » « ابن يسار » مكنّى به « ابو سعيد » يكى از زهّاد هشتگانه است كه به سال 21 هجرى در « مدينه » متولّد و به سال 110 رحلت نموده قبرش در مغرب « شطّ العرب » است . آن جناب از پيشوايان بزرگ طريقت بشمار مىرود و اكابر اهل تصوّف او را از تربيت‌يافتگان حضرت امير المؤمنين على عليه السّلام مىشمارند . ترجمهء احوال او در كتاب « تذكرة الاولياء » « شيخ عطّار » و ديگر تذكره‌ها آمده است .